In het kort
Een veilige meterkast bestaat uit twee lagen. De elektra — de groepenkast, bedrading en aansluitingen — is werk voor een erkend installateur. De bouwkundige brandwering zorgt dat een brand die tóch ontstaat niet doorslaat naar de rest van het gebouw. Die tweede laag is het werk van BBWest.
In dit artikel
Waarom stijgt het aantal meterkastbranden?
De meterkast wordt zwaarder belast dan ooit. Huishoudens gaan van het gas af en schaffen zonnepanelen, warmtepompen, airco's, laadpalen en thuisbatterijen aan. Die installaties vragen veel en langdurig stroom, terwijl oudere groepenkasten daar niet op zijn berekend.
De cijfers laten de trend zien. Volgens adviesbureau Krado, dat onderzoek deed voor de netbeheerders, steeg het aantal incidenten in meterkasten van 106 in 2021 naar 176 vorig jaar — ongeveer drie per week, en steeds vaker met brand tot gevolg. Ook het Nederlands Instituut voor Publieke Veiligheid (NIPV) ziet een stijgende trend.
De oorzaak zit vaak in de uitvoering. Sjoerd van Gelder, expert Elektrotechniek bij branchevereniging Techniek Nederland, wijst op losse verbindingen, te dunne bedrading, meerdere draden onder één klem, een verkeerde faseverdeling en onvoldoende ventilatie. Zijn kernboodschap: "De elektrische installatie in je woning is geen hobbyproject." Laat uitbreidingen dus altijd door een erkend installateur beoordelen en uitvoeren.
Dit deel gaat over de elektra — niet het werk van BBWest, maar belangrijke context. Hieronder leest u waar onze rol begint.
De meterkast is vaak een brandscheiding
Een meterkast is niet zomaar een kast. In veel woongebouwen grenst de meterruimte aan een gemeenschappelijke vluchtroute (zoals een portiek of trappenhuis), of maakt hij deel uit van een leidingschacht die meerdere verdiepingen met elkaar verbindt.
Juist daar is brandwering cruciaal. Ontstaat er brand in de meterkast, dan mag die niet binnen enkele minuten doorslaan naar de vluchtroute of naar de woning erboven. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt daarom eisen aan de brandcompartimentering — en daarmee aan de wanden, deuren én de doorvoeringen van zo'n ruimte.
Waar de bouwkundige brandwering telt: de doorvoeringen
Hier komen de twee lagen samen. Om al die nieuwe installaties aan te sluiten, worden er extra kabels, leidingen en buizen door de wand van de meterruimte of door de schacht getrokken. Precies zoals het nieuws beschrijft: de meterkast raakt vol met extra draden en omleidingen.
Elke doorvoering door een brandscheiding is een gat. Wordt dat niet volgens een getest systeem brandwerend afgedicht, dan verliest de scheiding zijn werking. Eén onafgedichte kabeldoorvoering kan de hele brandwerendheid van een wand tenietdoen — en juist door de energietransitie komen die doorvoeringen er nu massaal bij.
De installateur legt de elektra aan. Maar het gat dat daarbij ontstaat, weer brandwerend dichtmaken zodat de compartimentering klopt — dat is bouwkundige brandpreventie.
Wie doet wat: installateur vs. BBWest
| Erkend installateur | BBWest — bouwkundige brandpreventie |
|---|---|
| Groepenkast beoordelen en uitbreiden | Doorvoeringen door de meterkastwand brandwerend afdichten |
| Bedrading, aansluitingen en faseverdeling | Brandcompartimentering van meterruimte en schacht herstellen |
| Laadpaal, warmtepomp, thuisbatterij aansluiten | Na installatiewerk de brandscheiding weer op orde brengen |
| Elektrische veiligheid en capaciteit | Uitvoering digitaal vastleggen voor controle en dossier |
Kort gezegd: de installateur zorgt dat het niet gaat branden. BBWest zorgt dat áls het brandt, het beperkt blijft tot die ene ruimte. Twee verschillende vakgebieden — allebei nodig.
Wat u kunt doen — voor VvE's, corporaties en beheerders
Beheert u woongebouwen waar de laatste jaren veel is verduurzaamd? Dan is de kans groot dat er doorvoeringen zijn bijgekomen. Drie praktische stappen:
- Laat na installatiewerk de doorvoeringen (her)afdichten — elke nieuwe kabel door een brandscheiding hoort brandwerend dicht.
- Neem de meterruimten mee in periodieke controle — juist daar verandert nu het meest.
- Leg het vast — met een digitaal overzicht van de afgedichte doorvoeringen toont u aan dat de compartimentering op orde is.
BBWest brengt de situatie in kaart met een opname op locatie, dicht de doorvoeringen af volgens geteste systemen en levert het werk digitaal op — controleerbaar voor de VvE, beheerder of inspecteur.
Veelgestelde vragen
Doet BBWest ook de elektrische installatie in de meterkast?
Nee. Het aanleggen en beoordelen van de groepenkast, bedrading en aansluitingen is werk voor een erkend elektrotechnisch installateur. BBWest verzorgt de bouwkundige brandveiligheid: het brandwerend afdichten van doorvoeringen en het in stand houden van de brandcompartimentering, zodat een brand niet doorslaat naar de rest van het gebouw.
Moet ik na het plaatsen van een warmtepomp of laadpaal iets aan de brandwering doen?
Als er voor de nieuwe installatie kabels of leidingen door een brandscheidende wand of vloer zijn gevoerd — bijvoorbeeld door de wand van een meterruimte of door een schacht — dan moet die doorvoering opnieuw brandwerend worden afgedicht volgens een getest systeem. Gebeurt dat niet, dan verliest de scheiding zijn brandwerende functie.
Is een meterkast verplicht brandwerend?
Dat hangt af van het gebouw en de plek. In veel woongebouwen grenst de meterruimte aan een gemeenschappelijke vluchtroute of maakt hij deel uit van een leidingschacht. In die gevallen stelt het Bbl eisen aan de brandwerendheid en moeten doorvoeringen brandwerend zijn afgedicht. Een opname op locatie maakt duidelijk wat waar geldt.
Wat is het risico als doorvoeringen niet zijn afgedicht?
Dan kan een brand die in de meterkast ontstaat via het gat rond een kabel of leiding doorslaan naar de vluchtroute of een aangrenzende ruimte. Daarmee vervalt de brandcompartimentering en hebben bewoners minder tijd om veilig te vluchten. Eén onafgedichte doorvoering kan de brandwerendheid van een hele wand tenietdoen.
Verder lezen
- Wat is een brandwerende afdichting? — definitie, materialen en normen.
- WBDBO uitgelegd — branddoorslag, brandoverslag en het Bbl.
- Onze dienst: brandwerende afdichtingen — wat BBWest concreet doet.
- Onderhoud & inspectie — periodieke controle van brandscheidingen.